KREDİ KARTI İLE YAPILAN SATIŞLARIN VERGİ VE MUHASEBE BOYUTU

(1/1)

Hasan Bozkurt:
KREDİ KARTI İLE YAPILAN SATIŞLARIN VERGİ VE MUHASEBE BOYUTU

Dünya'daki teknolojik gelişmelere paralel olarak bir çok karttan sonra hayatımıza kredi kartları da girdi. Kredi kartı nakit gereksinimi olan her alışveriş ve hizmetlerde kullanılır hale geldi. Kredi kartı kullanımının yaygınlaşması ve işletmelerde nakit yerine kredi kartı ile yapılan satışların artış göstermesi , bu tür satışların vergi ve muhasebe uygulamalarındaki sorunları da beraberinde getirmiştir.

Kredi kartı sözleşmeleriyle firma (üye işyeri) ve banka, gerçek/tüzel kişi ve banka arasındaki ticari ilişki hukuki nitelik kazanarak ,sözleşme koşulları ortaya konulmaktadır. Firma, sözleşmede belirtilen işyeri veya işyerlerinde kredi kartı hamiline yapılan mal/hizmet satışları bedellerinin yine sözleşmede belirtilen kart çeşitleriyle ödenebileceği konusunda banka ile anlaşmaktadır. Yapılan anlaşmaya göre Banka, firmaya kredi kartı ile yapılacak ödemeleri kabul edebilmesi için, işyeri veya işyerlerinde kullanılması amacıyla İmprinter veya POS ( Post-Point of Sale Terminal -Satış Noktası Terminali) cihazı vermektedir. Firma, kredi kartı ile yapmış olduğu satışlar için bu cihazları kullanarak, İmprinter kullanıyorsa 4 örnek , POS kullanıyorsa 2 örnek Slip düzenleyip kart hamiline imzalatmaktadır. ( Bu yıl başlatılan uygulamayla da imza kaldırılarak kart hamilinden şifre girilip onaylanması istenilmektedi r ) Firma , kredi kartı ile yapmış olduğu satışların bedellerini banka ile yaptığı sözleşmede belirtilen bloke süresinin sonunda alabilmektedir . Bloke süresi bankalara göre 1-28 gün arasında değişmektedir. 28 günün üstünde bloke süresi bulunmamaktadır. Bloke süresi ne kadar azalırsa komisyon oranı da o kadar artmaktadır. 1 günlük bloke süresine genellikle % 4,15 (bu oran bankalara göre farklıdır) oranında komisyon uygulanmaktadır. 28. Gün sonrasında komisyon oranı % 0 olmaktadır. Bankanın 28.gün sonundan itibaren firma hesabına aktarma yapması durumunda komisyon almayarak ve firma alacağının tamamını firmanın hesabına geçmektedir. Sözleşmeye göre Bankanın 28 gün içinde (yani vade tarihinden önce ) aktarma yapması durumunda firmanın alacağından belirlenen komisyonunu kestikten sonra kalan tutarı firmanın hesabına geçmektedir. Banka bu aktarma işlemlerini dekont veya hesap bildirim cetvelleriyle firmaya bildirmektedir .

Uygulamada kredi kartı ile yapılan mal ve hizmet satışları çeşitli şekillerde yapılmaktadır. Bunlar;

a) Mal/hizmet bedelinin tamamının tek kalemde kredi kartı ile ödenmesi,
b) Mal/hizmet bedelinin kredi kartı ile taksitlendiril erek ödenmesi,
c) Mal/hizmet bedeline (kredi kartı ile taksitlendiril meden ) ilişkin borç taksitlerinin kredi kartı ile ödenmesi,
d) Mal/hizmet bedeline (kredi kartı POS cihazından çekilmeden ) ilişkin borcun belirli tarihlerde taksitler halinde kredi kartı hesabından alınmasını öngören ve kart sahibi tarafından imzalanan bir forma istinaden bu taksitlerin kredi kartı hesabından ödenmesi, şekilleriyle karşımıza çıkmaktadır.

KREDİ KARTI İLE YAPILAN SATIŞLARIN VERGİ BOYUTU

Kredi kartı ile yapılan satışların ( ödemenin taksitler halinde olması dahil) belge düzenlenmesi açısından diğer satışlardan ( nakit,taksitli,senetli,çek gibi ) hiçbir farkı bulunmamaktadır. Bilindiği üzere, ticari kazançlarda tahakkuk esası geçerlidir. Bedelin peşin alınmamış olması belge düzenlenmemesini gerektirmez. Zaten fatura ya da perakende satış vesikaları bedelin tahsiline göre değil malın satılması veya hizmetin ifa edilmesi halinde düzenlenen belgelerdir. Bu nedenle, belge düzeni açısından satışların kredi kartı ile yapılmasının bir önemi yoktur. Firma tarafından düzenlenen Sliplerin bir nüshasının 5 yıl süreyle saklanması gerekir ( VUK Md: 253)

KREDİ KARTI İLE YAPILAN SATIŞLARIN MUHASEBE BOYUTU

Tek Düzen Hesap Sistemi'nde DÖNEN VARLIKLAR hesap sınıfında yer alan 10-HAZIR DEĞERLER nakit olarak elde veya bankada bulunan varlıklar ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilebilme olanağı bulunan varlıkları (menkul kıymetler hariç) kapsar. Dolayısıyla hazır değerlerin en büyük özelliği, nakit olarak elde veya bankada bulunması ve istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya dönüştürülebilme olanağının bulunmasıdır.

Hazır Değerler grubunda ; 100-KASA, 101-ALINAN ÇEKLER, 102-BANKALAR, 108-DİĞER HAZIR DEĞERLER hesapları bulunmaktadır. Bunlardan 108-DİĞER HAZIR DEĞERLER hesabı, kredi kartı ile yapılan satışlar için en uygun hesap olarak ortaya çıkmaktadır. Duruma göre bu tür satışlar için 127-DİĞER TİCARİ ALACAKLAR hesabı kullanılır.

Ancak; uygulamada 108-DİĞER HAZIR DEĞERLER hesabı yerine 100-KASA veya 102-BANKALAR hesapları kullanılarak kredi kartı ile yapılan satışların izlendiği görülmektedir. Bazı meslektaşlarımızın kolayına geldiği için 108-DİĞER HAZIR DEĞERLER yerine bu hesapları kullanmaları sıkıntı doğurabilir.

Kredi kartı ile yapılan satışların muhasebeleştirilmesinde, firma (işyeri) nın alacağının vadeden önce hesabına aktarılmasının kararlaştırılmış olması ve bankaca komisyon alınması durumuna, vade sonunda hesaba geçilerek komisyon alınmaması ve ayrıca satış bedelinin tamamının kartla çekilmesi veya kartla taksitlendiril me yapılması, kart harici taksitlendirme yapılarak taksitlerin kartla ödenmesi, kredi kartı hesabından taksitle ödeme için form düzenlenerek imzalanması durumlarına göre muhasebe kayıtlarının aşağıdaki gibi yapılması gerekir.

DURUM :1
Vade sonunda hesaba geçilmesi ve komisyon alınmaması durumuyla birlikte;
Mal/hizmet bedelinin tamamının tek kalemde kredi kartı ile ödenmesi,mal/hizmet bedelinin kredi kartı ile taksitlendiril erek ödenmesi veya mal/hizmet bedeline (kredi kartı POS cihazından çekilmeden ) ilişkin borcun belirli tarihlerde taksitler halinde kredi kartı hesabından alınmasını öngören ve kart sahibi tarafından imzalanan bir forma istinaden bu taksitlerin kredi kartı hesabından ödenmesi

Bu duruma örnek :
Kredi Kartı Satış Hasılatı (Bedel 100.000.000 + % 18 KDV 18.000.000 ) 118.000.000 TL
______________ ________///______________________
108-DİĞER HAZIR DEĞERLER 118.000.000
  391-HESAPLANAN KDV 18.000.000
  600-YURTİÇİ SATIŞLAR 100.000.000
______________ ________///______________________

Vade sonunda Bankaca firma hesabına geçildiğine ilişkin dekontun alınması üzerine
______________ ________///______________________
102-BANKALAR 118.000.000
  108-DİĞER HAZIR DEĞERLER 118.000.000
______________ ________///______________________

şeklinde kayıtlar yapılır.

DURUM :2
Vadesinden önce hesaba geçilmesi ve komisyon alınması durumuyla birlikte;
Mal/hizmet bedelinin tamamının tek kalemde kredi kartı ile ödenmesi,mal/hizmet bedelinin kredi kartı ile taksitlendiril erek ödenmesi veya mal/hizmet bedeline (kredi kartı POS cihazından çekilmeden ) ilişkin borcun belirli tarihlerde taksitler halinde kredi kartı hesabından alınmasını öngören ve kart sahibi tarafından imzalanan bir forma istinaden bu taksitlerin kredi kartı hesabından ödenmesi
Bu durumda, firma alacağından komisyon kesilmesi nedeniyle bir değer kaybı söz konusu olduğundan bu alacağın hazır değer olarak nitelendirilme si mümkün değildir.

Bu duruma örnek :
Kredi Kartı Satış Hasılatı (150.000.000 + % 18 KDV 27.000.000 ) 177.000.000 TL , Komisyonu 7.000.000 TL
______________ ________///______________________
127-DİĞER TİCARİ ALACAKLAR 177.000.000
  391-HESAPLANAN KDV 27.000.000
  600-YURTİÇİ SATIŞLAR 150.000.000
______________ ________///______________________

Vadesinden önce Bankaca firma hesabına geçildiğine ilişkin dekontun alınması üzerine
______________ ________///______________________
102-BANKALAR 170.000.000
780-FİNANSMAN GİDERLERİ 7.000.000
  127-DİĞER TİCARİ ALACAKLAR 177.000.000
______________ ________///______________________

şeklinde kayıtlar yapılır.

DURUM :3
Vade sonunda hesaba geçilmesi ve komisyon alınmaması durumuyla birlikte;
Mal/hizmet bedeline (kredi kartı ile taksitlendiril meden ) ilişkin borç taksitlerinin kredi kartı ile ödenmesi

Bu duruma örnek :
Taksitli Satış Tutarı (Bedel 500.000.000 + % 18 KDV 90.000.000 ) 590.000.000 TL Bunun 1/5 ‘i olan 118.000.000 TL peşinat olarak nakten tahsil edilmiş geri kalan 472.000.000 TL 4 eşit taksitte kredi kartıyla ödenecektir.
______________ ________///______________________
100-KASA 118.000.000
120-ALICILAR 472.000.000
  391-HESAPLANAN KDV 90.000.000
  600-YURTİÇİ SATIŞLAR 500.000.000
______________ ________///______________________

Her taksit kredi kartıyla tahsil edildiğinde
______________ ________///______________________
108-DİĞER HAZIR DEĞERLER 118.000.000
  120-ALICILAR 118.000.000
______________ ________///______________________

Vade sonunda Bankaca firma hesabına geçildiğine ilişkin dekontun alınması üzerine
______________ ________///______________________
102-BANKALAR 118.000.000
  108-DİĞER HAZIR DEĞ. 118.000.000
______________ ________///______________________
şeklinde kayıtlar yapılır.

Bankalar tarafından vadesinden önce firma hesabına aktarmalardan dolayı alınacak faiz veya komisyonun dışında herhangi bir masraf alınması halinde bunların 770-GENEL YÖNETİM GİDERLERİ hesabına kaydedilmesi gerekir.

NOT: Bu yazıyı YTL ye geçmeden önce yazdığım için rakamlar TL bazında yazılmıştır.

Ergün Binbaşıoğlu:
Sayın Bozkurt

Güzel bir çalışma elinize sağlık.

Uygulama konusunda benim de merak ettiklerim var. Öncelikle teorikten çıkarak pratikte nasıl yaptığımıza bakalım.  Faturalar üzerinden 108 veya 127 hesapları borçlandırmak yani 391 ve 600 hesapların kaydını yapmak pek mümkün olmuyor. Her ne kadar slipleri faturalar ile ilişkilendirip yazılması en doğrusu ise de bir işyerine ait  7-8 pos makinası sliplerini 150-250 faturayla ilişkilendirmek ve bu işlemi  aylık olarak yapabilmek imkansız hale geliyor.

Günlük Z raporları ise kredi tutarları ile kredi kartlı satışları tutturabilmek fiziken mümkün değil.  Geriye kalan birtek günsonu raporları işlem yapmak. Bir günlük kredi kartlı satışları o günün toplam günsonu raporları ile ilişkilendirmek. Günlük işlem yapılıyor ise önce cari hesap satışları 120 hesaba vermek geri kalan tutardan günsonu toplamlarını düşmek kalanı da kasa hesabı ile ilişkilendirmek gerekiyor.

Burada da önemli olan günsonu raporların toplamı tüm satışlardan daha fazla ise ne yapılacağı. Teorik olarak mümkün olmasa da pratikte çokca yaşanmaktadır.  Günlük satışları bir şekilde hallettik ancak aylık olarak da yetmiyorsa yapılması gereken işlem nedir.????

Ayrıca son zamanlarda işyerlerinin bazılarında pos makinaları finansman aracı olarak kullanılmakta işletme sahiplleri komşuları ile karşılıklı kendi kredi kartlarını kullanarak finansman sağlamakta ve de bunlara fatura kesmemekte çünkü öyle bir satış yok. Ancak maliye denetimde kesinlikle her kredi kart işlemine bir satış fişi veya faturası istemekte ve işlemi mutlaka satış olarak değerlendirmekte ve herzaman olduğu gibi malum sebeblerden pek fazla itiraz edememekteyiz.

Neyse fazla uzatmadan sorayım genelde bu sorunları nasıl hallediyoruz.

Tüm paylaşımların faydalı olması dileği ile...

Gökhan Alnargun:
mrb ergün bey...

bazı  temyize giden dosyalarda verilen kararlar  '' kredi kartları finansmanda kullanılamaz'' şeklinde olmuştur. bu yüzden  kullanılan kartlara ait faturaların düzenlenmesini istemekteler..

eger ortada gerçek bir işlem var ise yani  iş avansları  yada alınan sipariş avansları gibi..

kdv beyannamesini yaparken normal satışımızı yazıp kredi kartı tutarınada  bankadaki tüm haraketleri yazmamız gerekiyor

yani kdv matrahı 5,000 diyelim

kredi kartlı satışlar 7,000 olabilir

siz dogru olanı yazmalısınız.. eger istenildigi taktirde bağlı oldugumuz vergi dairesine bu işlemle ilgili bilgi verebiliriz kredi kartlarımızın neden satışlarımızı geçtigi konusunda..

iyi akşamlar...

Hasan Bozkurt:
Ergün Bey,

Kredi kartı bir ödeme aracıdır. POS cihazından çekilen bir kartı sadece satın alınan mal veya hizmetin bedelinin ödenmesi amacını taşımalıdır. Başka amaçla çekilmesi kredi kartıyla ilgili yasal düzenlemelere ve vergi yasalarına aykırıdır. Bu nedenle, satın alınan mal veya hizmetin bedelinin ödenmesi dışında kesinlikle POS cihazından kredi kartı çekilmemesi gerekir.

Kredi kartıyla yapılan satışların belgelendirilm esi ve muhasebeleştirilmesi uygulamada gerçekten büyük bir sorun oluşturmaktadır. İşyeri sahipleri ve ön muhasebe elemanları gerekli düzenlemelere genellikle uymamaktadırlar. Bunların aşağıdaki kurallara mutlaka uymaları gerekir.

1- Temel ilke olarak kredi kartı kimin adına ise satış faturası da o kişi adına düzenlenmelidir. Aksi durumda, kart sahibinin müşteri adına ödeme yaptığının tarafların imzalarını taşıyan açıklayıcı bir tutanakla belgelendirilm esi ve faturaya iliştirilmesi gerekir.
2- Fatura kredi kartının çekildiği tarih itibariyle düzenlenmelidir.
3- Taksitli satış ise taksitlendirme kart POS cihazından çekilirken yapılmalıdır. Satış veresiye yapılıp sopnradan taksit ödemelerinde kart çekilmemelidir.
4- Kredi kartıyla fatura tutarı arasında uyum olmalıdır. ( Kısmen kredi kartıyla kısmen nakit olanlar hariç )
5- Kredi kartıyla yapılan satışlarda ya faturaya kredi kartı slibi eklenmeli veya faturanın üstüne satışın kredi kartıyla yapıldığı ve hangi bankanın kartıyla yapıldığının belirtilmesi gerekir.
6- 108 nolu hesabın altında banka adlarına göre yardımcı hesap açılmalı ve fatura işlenirken POS tan çekilen tutar bu hesaba borç kaydedilmelidi r. Aylık KDV Beyannamesi verilirken de İnternet Vergi Dairesinden sorgulama  yapılarak bu hesaba yazılan tutarların Maliye Bakanlığının bankalardan aldığı bilgilerle karşılaştırılıp uyum sağlanmalıdır.

İlk 5 madde doğrudan mükelleflerin ve ön muhasebe elemanlarının titizlikle uymaları gereken kurallardır. 6. madde ise muhasebenin yapması gerekendir.

Eğer yukarıdaki kurallara uyulur ve Maliye ile uyum sağlanırsa bu konuda sorun yaşanmaz. Aksi durumda, her zaman Maliye ile başın derde girmesi kaçınılmazdır.

Ergün Binbaşıoğlu:
Merhaba arkadaşlar,

Biz bu sorunları çok sık olarak yaşıyoruz. '' kredi kartları finansmanda kullanılamaz''  Hukuk dairelerinin verdiği garip bir karar kararın detayını incelediğimizde kredi kartının finansmanda kullanıldığını gizli olarak kabul etmesine rağmen kullanılamaz kararı verdiğini görüyoruz.
eger istenildigi taktirde bağlı oldugumuz vergi dairesine bu işlemle ilgili bilgi verebiliriz kredi kartlarımızın neden satışlarımızı geçtigi konusunda..
  Artık mutlaka isteniyor. Bu konudaki incelemelere de maliye ön yargılı olarak bakıyor.
Bu nedenle, satın alınan mal veya hizmetin bedelinin ödenmesi dışında kesinlikle POS cihazından kredi kartı çekilmemesi gerekir
  Evet aynen katılıyorum ama . İşyeri sahipleri ve ön muhasebe elemanları gerekli düzenlemelere genellikle uymamaktadırlar.... Sorun zaten buradan kaynaklanmakta dır.
  Aylık KDV Beyannamesi verilirken de İnternet Vergi Dairesinden sorgulama  yapılarak bu hesaba yazılan tutarların Maliye Bakanlığının bankalardan aldığı bilgilerle karşılaştırılıp uyum sağlanmalıdır.
   Burada bir hatırlatma yapmak istiyorum. İnternet vergi dairesindeki rakamlar her zaman doğruyu vermiyor. Örnek olarak iptal edilmiş pos işlemlerini görmedikleri için düşmüyorlar.
   Konu ile ilgili katkılarınıza teşekkür ederim.

Navigasyon

[0] Mesajlar